ETIAS, EES en de nieuwe handbagageregels

Reizen binnen en buiten Europa is in 2026 stilletjes ingewikkelder geworden. Niet dramatischer, maar wél anders. En als er één plek is waar je niet voor verrassingen wil staan, is het aan de grenscontrole of de bagageband, met een vlucht die over twintig minuten boardt. Toch raken zelfs doorgewinterde reizigers de draad kwijt tussen drie tegelijk lopende veranderingen: het EES, ETIAS en de nieuwe regels rond vloeistoffen.

Het EES: stempels maken plaats voor biometrie

De eerste verandering is al een feit. Het inreis-/uitreissysteem (EES) werd op 12 oktober 2025 gefaseerd ingevoerd en is sinds 10 april 2026 volledig operationeel aan alle buitengrenzen. Wat verandert er concreet? Het handmatig afstempelen van paspoorten verdwijnt en wordt vervangen door biometrische registratie: bij je eerste passage scant een grenswachter je vingerafdrukken en maakt een gezichtsopname, die drie jaar bewaard blijven. Bij volgende reizen volstaat een snelle controle. Belangrijk: dit geldt alleen voor niet-EU-burgers — reis je als Belg, dan verandert er voor jou aan de grens weinig, maar reizen je internationale collega's of klanten Europa binnen, dan kunnen de eerste passages in de aanloopfase wél extra tijd kosten.

ETIAS: een digitale toelating van 20 euro

De tweede verandering komt eraan, maar nog niet meteen. ETIAS — de Europese reisautorisatie voor reizigers uit visumvrije landen — wordt in het laatste kwartaal van 2026 gelanceerd. Het gaat niet om een visum, maar om een digitale toelating die je vooraf online aanvraagt, gekoppeld aan je paspoort, geldig tot drie jaar en voor verblijven tot 90 dagen per 180 dagen. De kostprijs bedraagt 20 euro. Cruciale nuance die velen missen: door een overgangs- en respijtperiode van samen minstens twaalf maanden wordt ETIAS pas in de loop van 2027 écht verplicht. Wie nu een reis plant, hoeft dus nog niets te doen — maar wie zakenpartners van buiten de EU ontvangt, doet er goed aan de timing op de radar te houden.

Handbagage: de 100ml-regel die niet overal verdwijnt

De derde verandering is meteen de meest verwarrende. De EU gaf groen licht om de beruchte 100ml-grens voor vloeistoffen los te laten — maar enkel op luchthavens met de nieuwste CT-scanners, waar je flessen tot 2 liter mag meenemen. Het addertje: lang niet elke luchthaven heeft die technologie al gecertificeerd, en begin 2026 gold op de Belgische luchthavens (én op Schiphol) nog gewoon de oude 100ml-regel. Het gevolg is een lappendeken waarbij wat in de ene terminal mag, in de andere wordt afgenomen. De gouden tip blijft dus: ga uit van de strengste regel, hou je vloeistoffen onder de 100ml, en je verliest nooit tijd — of je favoriete reukwater.

Vat het zo samen: het EES draait al, ETIAS komt eraan (maar pas verplicht in 2027), en bij handbagage geldt voorlopig "bij twijfel, 100ml".